Najczęstszą odpowiedzią na hasło „ornament lub krótki utwór muzyczny” jest ARABESKA. W sztukach plastycznych arabeska oznacza ornament roślinny o płynnych, wijących się liniach. W muzyce jest krótkim, ozdobnym utworem, często kojarzonym z kompozycją fortepianową.
Dlaczego arabeska pasuje do obu definicji?
Nazwa odnosi się do podobnej cechy w obu dziedzinach – dekoracyjnej, swobodnej i płynnej linii. W ornamentyce arabeska tworzy układ stylizowanych liści, łodyg i pędów. W muzyce jej przebieg melodyczny jest zwykle ozdobny i lekki.
W krzyżówkach definicje bywają skrócone, dlatego jedno hasło może łączyć znaczenia z różnych dziedzin. Liczba pól oraz litery krzyżujące się z odpowiedzią pomagają potwierdzić właściwy wariant.
| Termin | Znaczenie w sztuce | Znaczenie w muzyce |
|---|---|---|
| Arabeska | Ornament roślinny o wijącej się linii | Krótki, ozdobny utwór muzyczny |
| Bolero | Krótka kamizelka, nie ornament | Utwór muzyczny lub taniec |
| Humoreska | Nie oznacza ornamentu | Utwór o pogodnym, żartobliwym charakterze |
Bolero i humoreska mogą pojawiać się przy definicjach dotyczących utworów muzycznych, lecz nie są właściwą odpowiedzią na połączenie „ornament lub krótki utwór muzyczny”. W tym przypadku najlepiej pasuje arabeska.
Ornament muzyczny a utwór muzyczny
W znaczeniu technicznym ornament muzyczny, czyli ozdobnik, nie jest samodzielną kompozycją. To krótka figura melodyczna, która ubarwia główny dźwięk lub frazę. Z kolei utwór muzyczny stanowi zamkniętą kompozycję, taką jak etiuda, serenada czy humoreska.
Do typowych ozdobników muzycznych należą:
- Tryl – szybkie naprzemienne powtarzanie sąsiednich dźwięków
- Mordent – krótka figura obejmująca dźwięk główny i sąsiedni
- Girlanda – ozdobny, płynny przebieg dźwięków
Dlatego hasło „muzyczny ornament” najczęściej prowadzi do odpowiedzi TRYL, natomiast określenie „ornament lub krótki utwór muzyczny” wskazuje na ARABESKĘ.