Głośnik jednodrożny to przetwornik, w którym jedna membrana odtwarza sygnał bez podziału pasma przez wewnętrzną zwrotnicę. Oznacza to prostą konstrukcję, bez osobnych przetworników dla tonów niskich, średnich i wysokich. W zależności od budowy taki model może obsługiwać szeroki zakres częstotliwości, ale nie rozdziela go na kilka wyspecjalizowanych głośników.
Co to znaczy głośnik jednodrożny?
Określenie „jednodrożny” odnosi się do liczby dróg przetwarzania sygnału. W takim głośniku cały sygnał trafia do jednego przetwornika, a jedna membrana odpowiada za wytwarzanie dźwięku. Nie ma tu wewnętrznej zwrotnicy, która kierowałaby wysokie, średnie i niskie częstotliwości do oddzielnych jednostek.
Nie oznacza to, że głośnik jednodrożny zawsze odtwarza całe pasmo z taką samą jakością. Jego zakres pracy zależy od konstrukcji, średnicy membrany i zastosowania. „Jednodrożny” opisuje przede wszystkim sposób podziału sygnału, a nie gwarantowane parametry brzmieniowe.
Głośnik jednodrożny a dwu- i trójdrożny
W konstrukcjach wielodrożnych kilka przetworników dzieli między siebie zakres częstotliwości. Zwrotnica kieruje poszczególne fragmenty sygnału do jednostki najlepiej przystosowanej do ich odtwarzania.
| Typ systemu | Podział pasma | Zwrotnica |
|---|---|---|
| Jednodrożny | Jedna membrana obsługuje cały sygnał | Nie jest potrzebna do rozdzielania pasma |
| Dwudrożny | Pasmo dzielą zwykle głośnik średnio- lub niskośredniotonowy i wysokotonowy | Tak, kieruje sygnał do obu przetworników |
| Trójdrożny | Pasmo trafia do trzech wyspecjalizowanych przetworników | Tak, rozdziela sygnał na trzy zakresy |
Największą zaletą konstrukcji jednodrożnej jest prostota. Mniejsza liczba elementów może ułatwiać budowę i ograniczać koszty, ale pojedyncza membrana musi jednocześnie radzić sobie z szerszym zakresem częstotliwości. System wielodrożny pozwala lepiej dopasować przetworniki do konkretnych partii pasma, jego konstrukcja jest jednak bardziej rozbudowana.
Gdzie stosuje się głośniki jednodrożne?
W car audio głośnik jednodrożny często pełni funkcję głośnika średniotonowego lub niskośredniotonowego. Przykładem jest zestaw odseparowany montowany z przodu samochodu. Jednodrożny głośnik umieszcza się wtedy w drzwiach, a osobny głośnik wysokotonowy montuje wyżej, na przykład przy słupku lub desce rozdzielczej.
Cały taki zestaw jest wielodrożny, mimo że głośnik w drzwiach pozostaje konstrukcją jednodrożną. Za rozdzielenie sygnału odpowiada zewnętrzna krosownica, czyli zwrotnica. Kieruje ona wyższe częstotliwości do tweetera, a pozostałą część pasma do głośnika umieszczonego w drzwiach. Słowo „odseparowany” oznacza właśnie, że oba przetworniki nie zostały zintegrowane w jednej obudowie.
Najważniejsze cechy takiego rozwiązania to:
- Brak wewnętrznej zwrotnicy w pojedynczym głośniku.
- Prosta konstrukcja z jednym głównym przetwornikiem.
- Możliwość pracy w zestawie odseparowanym z osobnym głośnikiem wysokotonowym.
- Zastosowanie w drzwiach samochodu jako element większego systemu audio.
Nie należy mylić głośnika jednodrożnego z koaksjalnym. Głośnik współosiowy może wyglądać jak jedna obudowa, ale zawiera co najmniej dwa przetworniki, na przykład średniotonowy i wysokotonowy. Jest więc konstrukcją wielodrożną.
Najprościej mówiąc, „jednodrożny” opisuje pojedynczy przetwornik obsługujący sygnał bez podziału na osobne drogi. W samochodowym zestawie może on jednak współpracować z innymi głośnikami i zewnętrzną zwrotnicą, tworząc część systemu wielodrożnego.
