No To Co to jedna z najważniejszych polskich grup, które połączyły skiffle, muzykę folkową i pop. Zespół powstał w Łodzi w 1967 roku z inicjatywy Piotra Janczerskiego, a jego piosenki pomogły przenieść tradycyjne melodie ludowe do nowoczesnej, popularnej aranżacji.
Muzyczny styl i tożsamość No To Co
Początki zespołu wiążą się ze skifflem, czyli stylem opartym na rytmicznej grze akustycznej, prostych strukturach piosenkowych i instrumentach kojarzonych z muzyką uliczną oraz folkową. W pierwszym okresie grupa występowała jako Grupa Skifflowa Piotra Janczerskiego. Debiut telewizyjny odbył się 15 grudnia 1967 roku w programie Młodzieżowy Klub Piosenki Po Szóstej.
Skiffle nie był jednak dla No To Co celem samym w sobie. Z czasem zespół rozwinął własny model brzmienia, łącząc rytmikę muzyki młodzieżowej z melodiami ludowymi, przyśpiewkami i elementami folkloru regionalnego. Dzięki temu tradycyjny repertuar mógł trafić do słuchaczy wychowanych na muzyce pop.
Piotr Janczerski pełnił funkcję założyciela, lidera i jednego z głównych twórców kierunku artystycznego grupy. Istotą sukcesu nie było wierne odtwarzanie folkloru, lecz jego przetworzenie. No To Co prezentowało ludowe melodie w formie scenicznej, która pasowała do realiów końca lat sześćdziesiątych.
Skiffle w wykonaniu No To Co był punktem wyjścia do stworzenia pop-folkowego języka zespołu – prostego rytmicznie, akustycznego i otwartego na tradycyjne melodie.
Piosenki No To Co, które warto znać
Repertuar zespołu obejmował zarówno autorskie przeboje, jak i opracowania melodii ludowych. Poniższe utwory najlepiej pokazują, jak grupa łączyła folkową treść z popularną formą estradową:
| Tytuł | Rok lub kontekst | Znaczenie |
|---|---|---|
| Po ten kwiat czerwony | Opole ’68 | Utwór nagrodzony podczas Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej |
| Hej bystra woda | Opracowanie melodii ludowej | Jeden z najbardziej rozpoznawalnych przykładów góralskiego repertuaru grupy |
| Zielona łączka | Programy i widowiska inspirowane folklorem | Przykład nowoczesnej aranżacji tradycyjnego nastroju |
| Hej, kolęda deska | Widowisko folklorystyczne | Utwór związany ze sceniczną prezentacją polskich motywów ludowych |
| Zielony mosteczek | Opracowanie melodii ludowej | Popularny element repertuaru opartego na tradycji |
Po ten kwiat czerwony zajmuje szczególne miejsce w historii zespołu. To właśnie za ten utwór No To Co otrzymało nagrodę Przewodniczącego Miejskiej Rady Narodowej na festiwalu w Opolu w 1968 roku. Piosenka pokazała, że inspiracja folklorem może funkcjonować w formacie atrakcyjnym dla szerokiej publiczności, bez rezygnacji z melodyjności i charakterystycznego kolorytu.
Hej bystra woda reprezentuje z kolei nurt opracowań góralskich. W wykonaniu grupy ludowy materiał otrzymywał wyraźniejszy rytm i estradową oprawę. Podobną funkcję pełniły między innymi Kole mej chałupy, Wiązanka góralska, Wiązanka melodii Mazowsza i Śląska oraz Zielony mosteczek.
Historia i ewolucja zespołu
Grupa powstała w lipcu 1967 roku w Łodzi, a nazwę No To Co wybrano w plebiscycie telewidzów. W krótkim czasie zespół przeszedł drogę od formacji skifflowej do rozpoznawalnej grupy pop-folkowej. Występował nie tylko w Polsce, lecz także za granicą, między innymi pod nazwą So What.
Ważnym etapem działalności były występy na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie w 1968 i 1970 roku. No To Co pojawiło się również na festiwalu Złota Róża w Montreux, targach MIDEM w Cannes, Bratysławskiej Lirze oraz Folk & Country Festival w Pradze. Zespół koncertował także w krajach Europy, na Kubie oraz w ośrodkach polonijnych Stanów Zjednoczonych i Kanady.
Najważniejsze etapy zmian personalnych i organizacyjnych przedstawiają się następująco:
- Era Piotra Janczerskiego – początkowy okres działalności, związany z powstaniem grupy skifflowej i kształtowaniem jej pop-folkowego stylu.
- Okres Jerzego Krzemińskiego – po zmianach personalnych zespół działał pod jego kierownictwem do 1975 roku.
- Okres Bogdana Borkowskiego – po 1975 roku kierownictwo przejął Bogdan Borkowski.
- Rozwiązanie w 1981 roku – zakończenie pierwotnego etapu działalności zespołu.
- Reaktywacja w 1993 roku – powrót do koncertowania, w tym występy w Polsce oraz w klubach polonijnych.
Grupa otrzymała między innymi dwie Srebrne Kotwice Sopockiego Lata 1968, nagrodę „Kuriera Polskiego”, nagrody za popularyzację polskiego folkloru oraz Srebrny Pierścień na Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu w 1970 roku. Jej obecność w telewizji, archiwalne nagrania dla Polskiego Radia i udział w filmie Milion za Laurę utrwaliły pozycję No To Co w historii polskiej kultury popularnej.
Dziedzictwo No To Co
No To Co zapisało się w polskiej muzyce jako zespół, który nie traktował folkloru wyłącznie jako materiału archiwalnego. Grupa nadawała tradycyjnym melodiom rytm, formę i brzmienie zrozumiałe dla młodej publiczności końca lat sześćdziesiątych. Dzięki temu stała się jednym z ambasadorów polskiej muzyki ludowej w kraju i za granicą.
Piosenki No To Co do dziś łączą słuchaczy zainteresowanych dawną muzyką rozrywkową, folklorem i historią polskiej estrady. Ich znaczenie wynika nie tylko z popularności poszczególnych utworów, lecz także z udanego połączenia tradycji z językiem nowoczesnego popu.
